2-9 Taksit seçeneklerinde Axess ve Axess Free Kartlarına +3 taksit fırsatını kaçırmayın!
22-28 Kasım İndirimleri Başladı, Kaçırmayın!

Bilgisayarın Ömrü Ne kadar?

Bilgisayarın Ömrü Ne kadar?

PC Bileşenleri Ne Kadar Uzun Yaşayabilir ve Ömürleri Nasıl Uzatılır?

Günümüzde sahip olduğumuz tüm ürünlerin üretilişinden ölümüne belirli bir ömre sahip olduklarını biliyoruz. Kimi ürünler uzun yıllar dayanıklı kalsa da kimi ürünler yılını doldurmadan görevini tamamlıyor. Elbette ürün ömürleri, ürünün kalitesine ve kullanım şekline göre değişiklik gösterse de ortalama olarak 7 yıl gibi bir süreyi yeterli olarak kabul ediyoruz.

Peki sahip olduğumuz PC sistemlerinde parçaların ömürleri hakkında neler biliyoruz? Esasen sahip olduğumuz bir bilgisayar, normal şartlarda çok uzun yıllar hayatta kalabilir. Zaten bilgisayar sahibi olan birçok insanın yeni sisteme terfi etmesinin tek sebebi, daha yüksek performansa sahip olabilmek. Peki performansı yeterli olan bir sistemi uzun yıllar sağlıklı şekilde hayatta tutmak için neler yapılmalı? 

İşte parça parça sistem ömrü rehberi…

Anakartlar

Anakartlar sistemlerimizin en önemli donanımlarından biri. Yükseltme yapılacağı zaman genellikle en son düşünülen parça olan anakartlar, her yeni nesilde daha da güvenli hale gelen parçaların başında bulunuyor.

Anakartlar hareketli parça içermemesi nedeniyle daha dayanıklı yapıları ile öne çıkıyorlar. Ancak üzerlerinde bulunan çok sayıda küçük devre, onları daha hassas ve karmaşık kılıyor. 2018 yılında Puget Systems tarafından yapılan bir araştırmaya göre anakartlar, genel arıza oranında %2.1 gibi düşük bir değere sahipler. Yani satılan her 49 anakarttan sadece 1’i arıza veriyor.

Anakartların ortalama ömürlerinin normal şartlarda 20 yıl olduğu belirtiliyor. Arıza verme oranları düşük olduğundan bu donanımın bu denli uzun yaşayabilmesi sürpriz değil. 

Anakartlar arıza tarafında genellikle kondansatör ya da kapasitör devreleri ile ilgili problemler yaşıyor. Bazı zamanlarda fazla şişen kapasitörler, çatlayarak içlerinde bulunan sıvıyı dışarıya veriyor. Bu durumda hem anakart çalışamaz hale geliyor hem de temas ettiği diğer parçalar zarara uğruyor. Yine de bu tür bir durumda kondansatör değişimi yapabilmeniz mümkün.

Peki anakartın ömrünü sağlıklı bir şekilde sürdürmesi için neler yapılabilir? Öncelikle en temel nokta, anakartı aşırı nem ya da aşırı kuru ortamdan sakınmak. Ek olarak aşırı ısının da anakartın eğrilmesine sebep olduğu bir gerçek var. Dolayısı ile bu üç çevresel faktör, anakartın ömrünü sağlıklı bir şekilde tamamlamasına yardımcı olacaktır. 

Bir diğer önemli nokta ise elektrik akımı. Anakart, üzerinden sürekli olarak bir akım geçtiği için statik elektrik biriktirebilir. Dolayısı ile anakart ile temas durumunda topraklama yapmanızda fayda var. Yoksa nadir de olsa olası bir şok ile anakartı kızartma yapabilirsiniz.

Sabit Diskler

Sabit diskler sistemimizin en önemli parçalarından. Onlar olmadan sistemi çalıştırmak mümkün değil. Çünkü işletim sistemi, uygulamalar ve oyunlar bu sürücüler üzerinde çalışıyor. Dolayısı ile bu parçaların sağlıklı olması sistem üzerindeki verilerimizin de sağlıklı olması anlamına geliyor.

İster SSD olsun ister HDD, sabit diskler sık arıza yaşayan parçaların başında geliyor. HDD’ler hareketli yapıları nedeni ile hassastır ancak SSD’ler de elektrik akımı ile çalıştıklarından aşırı sıcaklarda problem yaşayabilir.

HDD’ler hareketli yapıları nedeni ile ortalama 5 yıl gibi bir süre hayatta kalabilir. Bu sürenin sonunda sektör hataları gibi veri işlemede tutarsızlıklar ortaya çıkabilir. Öte yandan yeni nesil SSD sürücüler için ortalama 10 yıl gibi bir ömür biçilir. 

Her iki donanımın ömrünü uzatmak içinse yapılması gereken en temel şey, elektrik kesintilerine karşı akım koruma desteğidir. Bunun yanında aşırı ısıyı önlemek için sistemin serin çalışmasını sağlamak ve mümkün olduğunca piyasanın güvenilir markalarından ürün satın almak bu donanımların ömürlerini iyi şekilde sürdürmelerine destek olabilir.

RAM Bellekler

Her bilgisayar için RAM’ler son derece önemli parçalardan biri. PC performansına doğrudan etki eden bu donanım, yükseltme durumlarında değiştirilmesi gereken ilk donanımların başında gelir. Yine de RAM’ler arıza bakımından anakartlar gibi son derece dayanıklı parçalardan biridir. Arıza oranları %1 seviyelerinde olan bu parçaların ömürleri de en az 10 yıl sürebilir. 

RAM’lerin arıza durumları genellikle sıcaklık ve voltaj dalgalanmaları neticesinde ortaya çıkar. Aşırı ısınan RAM yanabilir ya da düzensiz gelen voltaj ile çalışma durabilir. Yüksek ısı altında sürekli çalışma durumları da cihazın ömrünü azaltabilir.

RAM’in ömrünü uzun tutmak için yapılması gereken ilk işlerden biri, anakart ve işlemci ile olan uyumunu sağlamak ve özellikle serin bir kasa içerisinde çalıştırmaktır. Yine Kingston, Corsair, G.Skill ve Crucial gibi piyasanın bilinen ve güvenilen markalarından satın alınmalıdır.

Güç Kaynakları

Güç kaynakları, sistemlerimizin elektrik şebekesini oluşturan önemli parçalardan biri. Şaşırtıcı derecede uzun ömürlü olabilen bu parçalar, ortalama 10 yıl gibi süren çalışma sürelerine sahip olabiliyorlar. 

PSU’ların en sık arıza durumları ise aşırı güç yüklemesi ve yoğun stres altında bozulma durumları. Sistemlerinizde yüksek güç tüketen uygulamalar çalıştığında PSU bu uygulamalar için donanımlara ekstra güç üretecektir. Dolayısı ile aşırı yüklenme durumda PSU, çalışmayı durdurabilir.

Bu yüzden kripto madenciliği gibi aşırı stres içeren aktiviteleri azaltmak, PSU’nuzun sağlıklı bir ömre sahip olmasına yardımcı olabilir. Yine bilinen sağlam markalardan mümkünse sertifikalı güç kaynakları satın almanız, verimli bir kullanım deneyimi açısından son derece yararlı olacaktır.

Ekran Kartları

Geldik listenin en önemli donanımı olan ekran kartlarına. Ekran kartları günümüz sistemlerinin en değerli parçalarından biri durumunda. Özellikle söz konusu oyun olduğunda bu parça en önemli silahımız oluyor.

Ekran kartları ömür tarafında uzun süreler dayanabilen parçaların başında geliyor. Ortalama olarak 7 yıl gibi bir ömre sahip olan bu parçalar, gelişen teknoloji nedeni ile performanstan düşüş yaşayabiliyor.

Ekran kartı arızalarında en sık yaşanan sorun aşırı yük durumunda kartın çalışmayı durdurması oluyor. Yine aşırı ısınma ve voltaj dengesizliği kartın çok çabuk arızalanmasına da sebebiyet veriyor. Ayrıca ekran kartları üzerinde bulunan hareketli fanları nedeniyle de biraz daha hassas oluyorlar.

Ekran kartlarını sağlıklı bir biçimde ayakta tutmak için dikkat edilmesi gereken en temel şey, kartı yoğun stres altında çalıştırmamak bulunuyor. Özellikle birçok kullanıcı denemek istediği için giriştiği kripto madenciliğine kartlarını feda etmiş oluyor. Yine iyi soğutulmayan bir kasa içerisinde yeterli hava alamayan ekran kartları da kolay bir şekilde arızalanabiliyor.

Ekran kartının ömrünü uzatmak için kartı hava akışının iyi sağlandığı kasada muhafaza etmek gerekiyor. Yoğun stresin altından kalkamayacak olan kartları bu yükün altına sokmamak ve mümkün mertebe sürücüleri güncel tutmak gerekiyor. Ayrıca kartı onu besleyebilecek bir PSU ile kullanmak da önemli.

Evet genel olarak sistem parçalarımızın ömrünü uzun tutmak istiyorsak onlara daha dikkatli davranmamız gerekiyor. Olası arıza durumlarında parça üreticinizin destek ekibiyle iletişim kurmanızı ve satın alımlarınızda tüm parçaların uyumluluğunu kontrol etmenizi öneririz.

Hala bir yükseltme yapmadıysanız, sizler için hazırladığımız donanım ve sistemlere göz atabilirsiniz.